#14 Z najnowszej historii polskiego ateizmu. Rozmowa z prof. Bohdanem Chwedeńczukiem

0%

Tym razem w „Skądinąd” gościmy prof. Bohdana Chwedeńczuka, filozofa, emerytowanego pracownika naukowego Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, autora m.in. książek „Spór o naturę prawdy”, „Trzeba w coś wierzyć?” i „Przekonania religijne”, współzałożyciela, wraz z Barbarą Stanosz, racjonalistycznego pisma „Bez Dogmatu” – w latach 90. krytykowanego za radykalny ateizm i antyklerykalizm także przez środowiska liberalne.

A rozmawiamy o tym, jak to było być ateistą w latach 90. w Polsce. I dlaczego dzisiaj językiem „Bez Dogmatu” mówi lewicowo-liberalny mainstream.

Rozmawiamy także:

– o dominującej pozycji Kościoła w Polsce po 1989 roku
– o demokracji wyznaniowej
– o początkach „Bez Dogmatu” wraz ze szczegółowym przeglądem zawartości pierwszego numeru
– o stosunku środowiska „Gazety Wyborczej” do ateizmu „Bez Dogmatu”
– o atmosferze i stylu życia umysłowego w Polsce
– o tym, czy religia jest potrzeba demokracji, bo bez religii grozi nam anarchia
– o tym, czy polskie społeczeństwo jest klerykalne
– o relacjach pomiędzy religią a polityką według Leszka Kołakowskiego
– o tym, że religia powinna przynależeć do sfery prywatnej
– o religii jako generatorze agresji
– o tym jak jest pozycja ateizmu i ateistów w dzisiejszej Polsce
– o tym, czy pozycja Kościoła w Polsce będzie słabła

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#13 Kiedy nastąpi koniec kapitalizmu? Rozmowa z prof. Małgorzatą Jacyno

0%

W najnowszym odcinku „Skądinąd” gościmy prof. Małgorzatę Jacyno, socjolożkę z Instytutu Socjologii UW, autorkę m.in. „Kultury indywidualizmu”.

A rozmawiamy o tym, czy – i kiedy – nastąpi koniec kapitalizmu.

Rozmawiamy także:

– o tym, dlaczego łatwiej wyobrazić sobie koniec świata
– o nierównościach i o tym dlaczego się na nie zgadzamy
– o tym, dlaczego kapitalizm się nie wyczerpuje
– o micie samoregulującego się rynku
– o tym, dlaczego kapitalizm wydaje się nam naturalny
– o kryzysie finansowym z 2007 roku i jego dalekosiężnych konsekwencjach
– o fabrykowaniu konsensusu
– o micie Ameryki jako supermocarstwa
– o tym, że nie wszystko da się kupić
– o tym, co dyskusje o dogmacie Trójcy Świętej z IV wieku mają wspólnego ze współczesnością
– o… musztardzie
– o tym, czy inny świat jest możliwy

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#12 Kościół katolicki oczami swoich ofiar. Rozmowa z Arturem Nowakiem

0%

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy Artura Nowaka, prawnika od lat zaangażowanego w pomoc ofiarom nadużyć seksualnych w Kościele katolickim, jednego z bohaterów filmów Tomasza Sekielskiego, autora wielu książek poświęconych patologiom polskiego katolicyzmu, w tym m.in. rozmowy-rzeki z prof. Stanisławem Obirkiem „Wąska ścieżka. Dlaczego odszedłem z Kościoła”.

A rozmawiamy o bezkarności Kościoła i jego dostojników. Oraz o ideologii, która spowalnia proces wewnętrznego i zewnętrznego oczyszczenia tej instytucji.

Rozmawiamy także:

– o tym, jak wygląda Kościół z perspektywy ofiar nadużyć seksualnych

– o hegemonicznej pozycji Kościoła w Polsce

– o społecznej roli księży

– o bezkarności biskupów

– o kościelnym projekcie totalnej kontroli ludzkiego życia

– o hipokryzji

– o konfliktach Kościoła z nauką

– o ateizmie i wolności religijnej

– o tym, czy papież Franciszek coś zmieni

– o tym, dlaczego przedstawiciele polskiego Kościoła wciąż ignorują swoje ofiary

– o męskiej dominacji w Kościele i jej skutkach

Oraz o wielu innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#11 Osobne drogi, osobne ścieżki. Odsłona pierwsza: rozmowa z Wojciechem Jóźwiakiem

0%

W najnowszej odsłonie “Skądinąd” rozpoczynamy nowy nieregularny cykl, w którym będę rozmawiał z postaciami nietuzinkowymi, ekscentrykami, oryginałami, ludźmi, którzy w myśleniu i życiu chodzą własnymi drogami.

Nie mogłem sobie wyobrazić lepszego gościa na inaugurację tego cyklu niż Wojciech Jóźwiak – z wykształcenia biofizyk, z zawodu i pasji astrolog, tarocista, pionier neoszamanizmu w Polsce oraz wieloletni wydawca magazynu internetowego Taraka (www.taraka.pl).

A rozmawiamy o tym, jaki jest świat. Czy taki, jak twierdzi współczesna nauka – złożony z materii, pozbawiony sensu i celu – czy też raczej taki, jakim go widziały różne religie i różne ezoteryczne filozofie na przestrzeni dziejów?

Rozmawiamy także:

– o podobieństwach pomiędzy różnymi epokami

– o ukrytym porządku jaki niektórzy widzą w ruchu planet

– o koncepcji astrohistorii autorstwa Richarda Tarnasa

– o tym czy istnieje jakaś niewidzialna harmonia wszechrzeczy

– o ekscentryczności i budowaniu własnego światopoglądu

– o bogach i duchach

– o wiedzy tajemnej, okultyzmie i ezoteryce

– o szamanizmie i neoszamanizmie w epoce katastrofy klimatycznej

– o buddyzmie zen bez zen

– o poszukiwaniu niezwykłych doświadczeń

Oraz o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#10 Co to znaczy normalność? Rozmowa z prof. Andrzejem Lederem

0%

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy prof. Andrzeja Ledera, filozofa, psychiatrę, pracownika naukowego Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, autora m.in. książek „Nauka Freuda w epoce Sein und Zeit”, „Prześniona rewolucja” i „Rysa na tafli”.

A rozmawiamy o normalności. O tym, co to znaczy, że coś jest normalne albo nienormalne, zdrowe albo chore, zaburzone i niezaburzone.

Rozmawiamy także:

– o psychiatrii, psychoanalizie i antypsychiatrii
– o racjonalności i nieracjonalności
– o potężnym wpływie filozofów na rzeczywistość społeczną
– o zmieniających się definicjach choroby psychicznej
– o relacjach pomiędzy polityką, ekonomią a psychiatrią
– o wpływie firm ubezpieczeniowych i firm farmaceutycznych na nasze rozumienie choroby i zdrowia
– o cierpieniu psychicznym
– o biologicznym i psychologicznym rozumieniu ludzkiego doświadczenia
– o tym, czy „depresja jest jak grypa”
– o sporach wokół orientacji seksualnej
– o kulturze narcyzmu i jej związku z epidemią depresji

A także o wielu innych sprawach.

Owocnego słuchania!

Światopoglądowe konsekwencje monoteizmu

0%

Gościem programu był prof. Tadeusz Bartoś, filozof, teolog, publicysta, Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku.

Odsłuch niektórych audycji i podcastów jest jednak płatny. Odsłuchać je mogą osoby posiadające Dostęp Premium TOK FM.

#9 Człowiek i inne zwierzęta. Rozmowa z Dariuszem Gzyrą

0%

W najnowszym odcinku „Skądinąd” gościmy Dariusza Gzyrę, aktywistę, działacza na rzecz praw zwierząt, filozofa i publicystę, autora książki „Dziękuję za świńskie oczy”, prawdziwą ikonę ruchu prozwierzęcego w Polsce.

A rozmawiamy oczywiście o zwierzętach. O podmiotowości zwierząt i prawach zwierząt.

Rozmawiamy także:

 – o sile ulicznych protestów kiedyś i dziś

– o tym, jak się żyło wegetarianom w latach 90. ubiegłego wieku

– o tym, dlaczego sformułowanie „zwierzęta pozaludzkie” budzi tyle emocji

– o tym, że pomiędzy człowiekiem a innymi zwierzętami istnieje kontinuum, a nie skok jakościowy

– o różnych nurtach w studiach nad zwierzętami

– o tym, że zwierzęta mają swoje polityczne pragnienia i interesy

– o tym, czy możliwe jest ukształtowanie świata z uwzględnieniem tych pragnień i interesów

– o tym, czy moda na weganizm zwiastuje poważną zmianę społeczną

 A także o wielu jeszcze innych sprawach.

 Owocnego słuchania!

Dzikie, domowe, dzieci – stosunek do zwierząt na przykładzie sprawy pumy Nubii

0%

Gośćmi programu byli mec. Karolina Kuszlewicz rzeczniczka ds. ochrony praw zwierząt przy Polskim Towarzystwie Etycznym i
prof. Marcin Urbaniak etyk, filozof przyrody Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Polskie Towarzystwo Etyczne

Odsłuch niektórych audycji i podcastów jest jednak płatny. Odsłuchać je mogą osoby posiadające Dostęp Premium TOK FM.

O co chodzi w sporze o Konwencję Antyprzemocową?

0%

O władzę symboliczną i o obronę porządku kulturowego, który autoryzuje szczególną pozycję Kościoła. O nic więcej.

Odsłuch niektórych audycji i podcastów jest jednak płatny. Odsłuchać je mogą osoby posiadające Dostęp Premium TOK FM.

#8 Czy podróżowanie ma przyszłość? Rozmowa z Pauliną Wilk

0%

Tym razem w „Skądinąd” gościmy Paulinę Wilk, reporterkę, pisarkę, publicystkę związaną m.in. z Tygodnikiem Polityka i Kwartalnikiem Przekrój, autorkę wielu znakomitych książek, m.in. „Lalek w ogniu” i – ostatnio – „Miast przyszłości”, współtwórczynię – wraz z Anną Król – Big Book Festival oraz Big Book Cafe na warszawskim Mokotowie.

Oraz – last but not least – podróżniczkę.

A rozmawiamy właśnie o podróżowaniu. O tym jak podróżowało się kiedyś i jak będzie się podróżować po koronawirusie.

Rozmawiamy także:

– o odkrywaniu wewnętrznych i zewnętrznych światów

– o tym, czy w dzisiejszym świecie istnieje jeszcze coś nieznanego i nieodkrytego

– o lęku w podróży

– o poszukiwaniu nowych miejsc i wracaniu do tych, w których już się było

– o tym, czy wyjeżdżając do innego kraju możemy zacząć wszystko od nowa?

– o mediach społecznościowych, które sprawiają, że podróż zamienia się w konkurs piękności

– o wszechobecności smartfonów i kolekcjonowaniu wrażeń, które zastąpiło autentyczne doznania

– o turystyce czyli pozbawionemu ryzyka przemieszczaniu się po wielkim, światowym centrum handlowym

– o powrocie do nacjonalizmów i zamykania się w reakcji na przeciążenie globalizacją

– o kryzysie ciekawości świata i kryzysie ciekawości innego

– o końcu marzenia o pokojowym współistnieniu wielu kultur

– o tym czy koronawirus położy kres podróżom A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

Twój ślub jest lepszy

0%

Katolicyzm tylko z pozoru stawia swoim wyznawcom wysokie wymagania moralne. Tak naprawdę mamy tu do czynienia z przemyślnym mechanizmem pozwalającym zarazem występować w roli obrońców moralności i robić dokładnie to, co się potępia.

Odsłuch niektórych audycji i podcastów jest jednak płatny. Odsłuchać je mogą osoby posiadające Dostęp Premium TOK FM.

#7 Koniec mitu JP II? Rozmowa z prof. Arkadiuszem Stempinem

0%

W najnowszym odcinku „Skądinąd” gościmy prof. Arkadiusza Stempina, politologa i historyka z Wyższej Szkoły Europejskiej w Krakowie oraz Uniwersytetu we Fryburgu.

A rozmawiamy o Janie Pawle II, którego setna rocznica urodzin minęła 18 maja.

Zastanawiamy się czy na idealnym wizerunku polskiego, świętego papieża pojawiają się – w związku z ujawnianiem kolejnych pedofilskich afer – pierwsze rysy.

Czy zatem czeka nas głęboka rewizja naszego stosunku do Karola Wojtyły?

I jaki właściwie – z dzisiejszej perspektywy – jest bilans jego pontyfikatu?

Rozmawiamy także o Jana Pawła II:

– roli w walce z komunizmem

– wiedzy albo niewiedzy o przestępstwach pedofilskich w polskim i nie tylko polskim Kościele

– faworyzowaniu Marciala Maciela Degollado, seksualnego drapieżnika, założyciela Legionu Chrystusa

– krytycznym stosunku do teologii wyzwolenia, którą ostatecznie zdelegalizował – decyzji o odebraniu prawa nauczania dwóm liberalnym teologom: Hansowi Küngowi i Eugenowi Drewermannowi – o idealistycznej wizji Kościoła i manichejskiej wizji świata

– relacjach z pancernym kardynałem Josefem Ratzingerem – zdecydowanie negatywnym stosunku do antykoncepcji w epoce pandemii AIDS w Afryce

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

Niebezpieczeństwa samopoznania. Dimitrova i Stawiszyński o micie Edypa

0%

Zygmunt Freud uważał mit o Edypie za opowieść odzwierciedlającą głęboką psychologiczną prawdę. Ale to dalece nie jedyny możliwy sposób jego interpretacji. W ostatnim przedwakacyjnym odcinku “Naszych wewnętrznych konfliktów” staramy się spojrzeć na tę historię jako na diagnozę pewnych uniwersalnych pułapek, w jakie wciąż na nowo popadamy dążąc do czegoś zapamiętale, a zarazem nie dostrzegając widocznych gołym okiem niebezpieczeństw. Czyhających – co istotne – tyleż w świecie zewnętrznym, ile w zakamarkach naszych własnych umysłów.

Odsłuch niektórych audycji i podcastów jest jednak płatny. Odsłuchać je mogą osoby posiadające Dostęp Premium TOK FM.

Jak odebrać monopol prawicy?

0%

Populistyczna prawica adekwatnie rozpoznaje charakterystyczne dla dzisiejszego świata lęki i obawy, ale środki zaradcze jakie proponuje są często przeciwskuteczne. Żeby przełamać ten monopol, środowiska liberalne muszą nauczyć się także rozumieć ludzi, którzy mają kompletnie inny od nich światopogląd

Odsłuch niektórych audycji i podcastów jest jednak płatny. Odsłuchać je mogą osoby posiadające Dostęp Premium TOK FM.

#6 Dlaczego w ogóle coś istnieje? Rozmowa z dr hab. Janem Chwedeńczukiem

0%

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” pojawił się nareszcie oczekiwany przez wielu gość – dr hab. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego.

A rozmawiamy o tym dlaczego w ogóle coś istnieje.

I czy współczesna fizyka w jakikolwiek sposób potrafi dziś odpowiedzieć na stare filozoficzne pytanie: dlaczego istnieje raczej coś niż nic?

No właśnie – dlaczego? A może samo pytanie jest źle zadane?

Poza tym rozmawiamy także:

– o tym, czy filozoficzne pojęcie nicości jako absolutnej pustki ma w ogóle sens
– o tym, czym jest próżnia
– o procesach spontanicznej kreacji i anihilacji, czyli o fluktuacji próżni
– o figurze docenta w kinie moralnego niepokoju
– o tym, czy język zasłania nam rzeczywistość
– o tym, co parę lat temu powiedział Stephen Hawking: że wszechświat powstał z niczego i pojęcie Boga nie jest potrzebne, żeby to wyjaśnić
– o tym, czy „Bóg” jest pojęciem empirycznym
– o tym, czy problem istnienia da się wyrazić wyłącznie językiem matematycznym
– o tym, czy pytanie co było przed wielkim wybuchem ma sens
– o gnostycyzmie jako światopoglądzie wyrażającym trafne intuicje moralne
– o poczuciu dziwności istnienia

Oraz o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

Rewizje polskości. Dyba&Lach u Dimitrovej&Stawiszyńskiego

0%

W najnowszej odsłonie „Naszych wewnętrznych konfliktów” gościmy Dybę i Adama Lachów, autorów książki fotograficzno-reporterskiej „Rewizje”. To niezwykłe wydawnictwo jest owocem 3,5 letniej podróży po Polsce – w poszukiwaniu polskości, ale także w poszukiwaniu siebie. W tych zdjęciach i opowieściach jest wszystko, co tworzy substancję polskiej tożsamości – tradycja, nowoczesność, pstrokacizna, religia, historia, komercja, tandeta, wzniosłość, nostalgia, historia… Zapraszamy do posłuchania, ale także do zapoznania się z książką Dyby i Adama.

Odsłuch niektórych audycji i podcastów jest jednak płatny. Odsłuchać je mogą osoby posiadające Dostęp Premium TOK FM.

Plebiscyt w dwóch światach

0%

Dwa osobne monologi do zwolenników zamiast debaty prezydenckiej to najbardziej wymowny dowód na kryzys demokracji we współczesnej Polsce. Jeśli nic się tutaj nie zmieni – może dojść do tragedii.

Odsłuch niektórych audycji i podcastów jest jednak płatny. Odsłuchać je mogą osoby posiadające Dostęp Premium TOK FM.

#5 Kościół jako źródło demoralizacji. Rozmowa z prof. Tadeuszem Bartosiem

0%

W najnowszej odsłonie „Skądinąd” gościmy prof. Tadeusza Bartosia, filozofa, byłego dominikanina, autora wielu znakomitych książek filozoficznych – m.in. „Wolność, równość, katolicyzm”, „Koniec prawdy absolutnej” i ostatnio „Klątwa Parmenidesa” – oraz osnutej na wątkach autobiograficznych powieści „Mnich”.
A rozmawiamy o Kościele katolickim w Polsce i na świecie. W szczególności o tym, w jakim stopniu aktualny kryzys wizerunkowy oraz długofalowe skutki pandemii wpłyną na tę instytucję. Czy staną się początkiem jej głębokiej przemiany, odnowy moralnej? Czy też spowodują gwałtowny odpływ wiernych?

Mówimy także między innymi:

– o nauczaniu online jako formie barbarzyństwa
– o zwierzęcej naturze człowieka
– o możliwych społecznych skutkach rozwoju wirtualnych technologii komunikacyjnych
– o sposobach manipulowania ludźmi w zamkniętych instytucjach religijnych
– o dominacji Kościoła katolickiego w polskiej sferze publicznej
– o relacjach pomiędzy państwem a Kościołem
– o feudalnej strukturze Kościoła, a także o tym jak ta instytucja oddziałuje na społeczeństwo

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!