#120 Czy żyjemy w czasach schyłkowych? Rozmowa z prof. Moniką Kosterą

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Monika Kostera, socjolożka i ekonomistka, profesorka Uniwersytetu Warszawskiego, Södertörn University w Szwecji oraz Institut Mines-Télécom Business School.

A rozmawiamy o „końcu świata” w perspektywie myślenia systemowego.

Rozmawiamy także o różnicy pomiędzy myśleniem apokaliptycznym a systemowym. O końcach i nowych początkach. O specyfice współczesnej epoki. O braku nadziei, wojnie i kryzysach finansowych. O tym, czym nasza epoka różni się od innych. O katastrofie ekologicznej i o tym, jak o niej opowiadać.

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#119 Radość jedzenia, radość istnienia. Rozmowa z Piotrem Ibrahimem Kalwasem

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości Piotr Ibrahim Kalwas, pisarz i dziennikarz, a ostatnio także autor książki kulinarnej „Marhaba. Witaj w kuchni z czterech stron świata”.

A rozmawiamy o radości jedzenia i istnienia.

Rozmawiamy także o fascynacji kuchnią. O poznawaniu świata i innych kultur poprzez jedzenie. O różnicy pomiędzy kuchnią uliczną a restauracyjno-wykwintną. O wegetarianizmie i weganizmie.

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Smacznego!

#118 Sztuczne embriony – rewolucja czy krok w stronę dystopii? Rozmowa z prof. Ewą Bartnik

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Ewa Bartnik, biolożka molekularna i genetyczka związana z Instytutem Biochemii i Biofizyki PAN, była członkini Komitetu Bioetyki UNESCO.

A rozmawiamy o sztucznych mysich embrionach stworzonych niedawno w laboratorium przez zespół naukowców pod kierunkiem prof. Magadaleny Żernickiej-Goetz.

Rozmawiamy także o technicznych szczegółach tego osiągnięcia. O jego znaczeniu – w biologii i medycynie. O barierach i trudnościach jakie wiążą się z zastosowaną tu technologią. O potencjalnych niebezpieczeństwach. O etycznych wątpliwościach. O tym, czy niektóre osiągnięcia naukowe mogą wymknąć się spod kontroli.

Oraz o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#117 Voodoo, zombie, stowarzyszenia tajemne, magia. Rozmowa z prof. Zbigniewem Mikołejką

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Zbigniew Mikołejko, filozof z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, autor m.in. książek „Śmierć i tekst”, „Żywoty świętych poprawione” i „We władzy wisielca”.

A rozmawiamy o tym, czym jest voodoo.

Rozmawiamy także o książce Wade’a Davisa „Wąż i tęcza”. O haitańskim voodoo i jego najrozmaitszych odmianach. O figurze zombie w zachodniej popkulturze i haitańskich wierzeniach. O namacalnym doświadczeniu transcendencji. O sposobie istnienia, który na Zachodzie utraciliśmy. O próbach wskrzeszania wierzeń słowiańskich – i co mają one wspólnego z voodoo.

A także o wielu jeszcze (magicznych) sprawach.

Owocnego słuchania!

#116 Sierpniowe rekomedacje lekturowe część 4. Borges i Styron

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” polecam twórczość Jorge Louisa Borgesa i Williama Styrona, dwóch wielkich pisarzy XX-wieku, bardzo od siebie różnych, ale bez wątpienia genialnych.

Mówię tu przede wszystkim o książkach Borgesa „Alef” i „Fikcje” oraz o „Na pastwę płomieni” oraz „Wyborze Zofii” Williama Styrona, ale pojawiają się także inne ich książki. Opowiadam także o ich życiu.

Oraz o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#115 Sierpniowe rekomendacje lekturowe część 3. Pogranicza metafizyki: Paul Tillich i myślenie poza ortodoksjami

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” opowiadam o książce Paula Tillicha „Męstwo bycia” (powinna się nazywać „Odwaga bycia” – więcej o tym w podcaście).

Mówię m.in. o lęku w ujęciu psychologicznym i ontologicznym. O śmierci i innych sytuacjach granicznych. Nieortodoksyjnym myśleniu o religii i religijności. Wierze jako „trosce ostatecznej”. „Teologach wyklętych” – Hansie Küngu i Eugenie Drewermannie.

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#114 Sierpniowe rekomendacje lekturowe cześć 2. Pogranicza metafizyki – „Odpowiedź Hiobowi” C.G. Junga

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” ciąg dalszy sierpniowych rekomendacji. Tym razem opowiadam o jednej z najciekawszych i najbardziej wywrotowych książek XX wieku, czyli „Odpowiedzi Hiobowi” Carla Gustava Junga.

W tym odcinku mowa m.in. o różnicach pomiędzy religijnością ortodoksyjną i nieortodoksyjną. O gnostycyzmie i chrześcijaństwie. O tym, czym się różni obraz boga w ludzkiej psychice od boga transcendentnego. O tym, czy starotestamentowy Bóg jest istotą okrutną i złośliwą, a jeśli tak to dlaczego. O tym, jak skandalicznie i okrutnie Jahwe potraktował Hioba, a także o tym, co z tego później wynikło. O psychoanalizie, teologii i filozofii. O świadomości i nieświadomości.

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#113 Sierpniowe rekomendacje lekturowe część 1. Literatura niepokojąca

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” przedstawiam pierwszą część sierpniowych, wakacyjnych rekomendacji lekturowych. W kolejnych odcinkach będę polecał książki mniej popularne, niekoniecznie powszechnie znane, ale moim zdaniem zdecydowanie warte uwagi.

Na początek „literatura niepokojąca”, czyli Mariana Enriquez, Clive Barker i Lucius Shepard.

Owocnego słuchania (i czytania)!

#112 Jakie są źródła depresji? Rozmowa z dr. n. med. Cezarym Żechowskim

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr n. med. Cezary Żechowski, psychiatra i psychoterapeuta.

A rozmawiamy o źródłach depresji.

Rozmawiamy także o metaanalizie opublikowanej niedawno na łamach „Molecular Psychiatry”, z których wynika, że serotoninowa teoria depresji nie ma oparcia w faktach. O skuteczności leków przeciwdepresyjnych. O historii psychiatrii. O najnowszej wiedzy dotyczącej źródeł psychologicznego cierpienia. O nowych nurtach w farmakologii i psychoterapii.

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#111 Monoteizm a wojna. Rozmowa z prof. Arkadiuszem Stempinem

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Arkadiusz Stempin, historyk i politolog związany z Wyższą Szkołą Europejską w Krakowie i Uniwersytetem we Fryburgu. W tym odcinku wracamy do tematyki poruszanej już w odcinku #59, ale rozpatrujemy ją w nowych perspektywach.

A rozmawiamy o tym, czy w monoteistycznym uroszczeniu do jedynej prawdy tkwi wojenny potencjał.

Rozmawiamy także o relacjach pomiędzy religią a przemocą. O różnicach i podobieństwach pomiędzy judaizmem, chrześcijaństwem a islamem. O mrocznych kartach w dziejach religii i w dziejach ludzkości. O tym, czy politeizm także może stać się źródłem przemocy. O buddyzmie. O wojnie. O przyszłości Europy i świata.

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

 

#109 Czy czas jest tylko złudzeniem naszego umysłu? Rozmowa z prof. Janem Chwedeńczukiem

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Jan Chwedeńczuk, fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego.

A rozmawiamy o tym, czy czas istnieje.

Rozmawiamy także o tym, czy – jak twierdzi włoski fizyk Carlo Rovelli – „czas nie jest częścią fundamentalnej struktury rzeczywistości”. O tym, co by to miało znaczyć, że czas jest iluzją wytwarzaną przez umysł. O tym, dlaczego tego nie wiemy i dlaczego z dużym prawdopodobieństwem się nie dowiemy. O tym, czy mamy dostęp do „rzeczywistej rzeczywistości”, czy też skazani jesteśmy na zamknięcie wewnątrz własnej perspektywy. O względności czasu i podróżach w czasie.

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#108 Czy światem rządzą reptilianie?

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” opowiadam o jednej z najpopularniejszych ostatnio (dzięki wypowiedziom pewnej piosenkarki) teorii spiskowych, wedle której światem rządzą reptilianie – zmiennokształtne jaszczury przybyłe tysiące lat temu z konstelacji Draco.

Rekonstruuję krótką historię tej teorii spiskowej. Przedstawiam charakterystykę reptilian w oparciu o dzieła ich głównych kronikarzy. Zastanawiam się nad strukturą tej konkretnej teorii spiskowej i próbuję odpowiedzieć na pytanie o źródła jej wyjątkowej atrakcyjności oraz rosnącej popularności.

A wreszcie – próbuję wskazać, co w tej teorii może być prawdą…

Owocnego słuchania!

#107 Spowiedź – tylko dla dorosłych? Rozmowa z prof. Tadeuszem Bartosiem

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości prof. Tadeusz Bartoś, filozof, autor m.in. książek „Wolność, równość, katolicyzm”, „Koniec prawdy absolutnej” i „Klątwa Parmenidesa”.

A rozmawiamy o tym, że dzieci nie powinny przystępować do spowiedzi.

Rozmawiamy także o specyfice sakramentu spowiedzi. O tym, że kilkuletnie dzieci nie rozumieją pojęcia grzechu, bo potrzebne do tego zdolności poznawcze pojawiają się na późniejszych etapach rozwoju. O szkodliwości i nieadekwatności spowiedzi w wieku kilku lat. O tym dlaczego Kościół katolicki mimo tego wciąż stosuje tę praktykę. O wielostronnym i wielopoziomowym kryzysie Kościoła i powodach tego kryzysu.

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#106 Pornografia i postpornografia. Rozmowa z dr Ewą Stusińską

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Ewa Stusińska, literaturoznawczyni, autorka książek „Dzieje grzechu. Dyskurs pornograficzny w polskiej literaturze XX wieku” oraz „Miła robótka. Polskie świerszczyki, harlekiny i porno z satelity”.

A rozmawiamy o porno i postporno.

Rozmawiamy także o tym, czym jest pornografia. O feminizmie wobec pornografii krytycznym i afirmacyjnym. O postpornografii jako krytyce mainstreamowego porno. O ciemnych i jasnych stronach przemysłu erotycznego. O przemianach zachodzących w pornografii.

Oraz o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#105 Tajemnice adwokatów. Rozmowa z mec. Arturem Nowakiem

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości mec. Artur Nowak, adwokat znany z działalności na rzecz ofiar przemocy seksualnej w Kościele katolickim, autor m.in. „Gomory” (napisanej wspólnie ze Stanisławem Obirkiem) oraz ostatnio książki „Adwokaci. Zraniony zapał”.

A rozmawiamy o trudnych i fascynujących aspektach zawodu adwokata.

Rozmawiamy także o specyfice środowiska prawniczego. O stereotypach, które na temat prawników krążą. O rozczarowaniu, depresji i uzależnieniach. O etyce i moralności w kontekście zawodu prawnika. O patologiach polskiego systemu sądowego.

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

104 Jaki będzie nowy porządek świata? Rozmowa z płk. rez. dr. Piotrem Łukasiewiczem

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości płk. rez. dr Piotr Łukasiewicz, były ambasador Polski w Afganistanie, analityk Polityki Insight, autor książki „Talibowie. Przekleństwo czy nadzieja Afganistanu”.

A rozmawiamy o tym, jaki będzie nowy porządek świata.

Rozmawiamy także o możliwych scenariuszach rozwoju wojny w Ukrainie. Zarówno militarnych, jak i politycznych. Rozmawiamy o sytuacji międzynarodowej. O tym kto faktycznie wygrywa tę wojnę. O roli propagandy i o zmieniających się rosyjskich narracjach wokół „operacji specjalnej”. O tym, czy Putin jest postmodernistą. Oraz o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#103 Jak rozpoznać mordercę? Skąd zło – część 3. Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” ponownie gości dr Paweł Boguszewski, neurofizjolog, kierownik Pracowni Metod Behawioralnych w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN.

A rozmawiamy o tym, czy da się przewidzieć, kto w przyszłości będzie zagrożeniem dla innych.

Rozmawiamy także o strzelaninie w szkole podstawowej w Texasie, która miała miejsce 24 maja 2022 roku. O profilu psychologicznym osób, które dokonują takich zbrodni. O tym jaką wartość mają takie profile. O umyśle mordercy i o mózgu mordercy. O sposobach prewencji – zbiorowych i indywidualnych. O tym, czy istnieje algorytm na zło.

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#102 Skąd zło? Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim (część 2)

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” ponownie gości dr Paweł Boguszewski, neurofizjolog, kierownik Pracowni Metod Behawioralnych w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN.

A rozmawiamy o zewnętrznych warunkach sprzyjających agresji i okrucieństwu.

Rozmawiamy także o eksperymentach Stanleya Milgrama i Philipa Zimbardo. O ewolucyjnych źródłach podległości wobec autorytetów. O ewolucyjnych źródłach agresji. O tym, czy każdy w odpowiednich warunkach może czynić zło. O psychologicznej, antropologicznej, socjologicznej i neuronaukowej perspektywie patrzenia na zagadnienie zła, agresji i okrucieństwa.

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!

#101 Skąd zło? Rozmowa z dr. Pawłem Boguszewskim (część 1)

W

najnowszej odsłonie „Skądinąd” gości dr Paweł Boguszewski, neurofizjolog, kierownik Pracowni Metod Behawioralnych w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN.

A rozmawiamy o źródłach zła.

Rozmawiamy także o różnych formach zła. O agresji i bezinteresownym okrucieństwie. O tym, co na temat tych zjawisk mówi współczesna psychologia. O tym, czy ich źródła kryją się w genach, mózgu, umyśle, kulturze, a może w odległej, ewolucyjnej historii. O narcyzmie, makiawielizmie, psychopatii i… codziennym sadyzmie. O tym czy można się urodzić z „naturalnymi” tendencjami do zła.

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania! 

#100 Wolność myślenia, wolność słowa, wolność dyskusji. Rozmowa z prof. Tadeuszem Bartosiem

W

najnowszym, setnym już odcinku „Skądinąd”, gości prof. Tadeusz Bartoś, filozof, autor m.in. książek „Koniec prawdy absolutnej”, „Klątwa Parmenidesa” i „Upadek, niemożliwy. Eseje filozoficzne”.

A rozmawiamy o wolności myślenia, mówienia i dyskutowania.

Rozmawiamy także o tym, jak na te wolności wpływają media społecznościowe. O Elonie Musku, który kupił Twittera i zapowiedział, że wolność słowa tam przywróci. O stanie debaty publicznej. O amerykańskich kampusach, na których panuje kryzys wolności słowa i wolności dyskusji. O autorytetach, instytucjach, wiedzy i ekspertach. O teoriach spiskowych i pseudomedycynie.

A także o wielu jeszcze innych sprawach.

Owocnego słuchania!